خانه / مقالات / طراحی آزمایش‌ها (DOE) چيست؟

طراحی آزمایش‌ها (DOE) چيست؟

DOE (مخفف عبارت Design Of Experiments به معنی طراحی آزمایش‌ها) یکی از تکنیک‌های بهبود فرآیند تولید محسوب می‌شود.

طراحی آزمایش‌ها دانشی است كه به كمك آن می‌توان اثرگذاری هر يك از عوامل مؤثر بر فرآيند را بر مشخصه‌های خروجی به شكل يك معادله بيان كرد.

طراحی آزمايش را می‌توان «ايجاد تغييرات هدفمند در مشخصه‌ها و عوامل اثرگذار، براي مشاهده تغييرات در مشخصه خروجی يا پاسخ» تعريف كرد.

به‌کارگیری این تکنیک موجب بهبود در فرآیند طراحی و تولید محصولات موجود یا جدید خواهد شد.

باید توجه کرد که تکنیک DOE منحصر به کاربردهای تولیدی و صنعتی نمی‌شود و در تمام فرآیندها قابل به‌کارگیری است.

اهداف طراحی آزمايش:

تعيين متغيرهايی كه بیش‌ترین تأثير را در پاسخ (خروجی) دارند.
تعيين موقعيت متغيرهای مؤثر x به طوری كه تقريباً y هميشه نزديك مقدار اسمی مطلوب باشد.
تعيين موقعيت متغيرهای مؤثر x به طوری كه تغييرپذيری y كوچك باشد.
تعيين موقعيت متغيرهای مؤثر x به طوری كه اثرهای متغيرهای كنترل ناپذير z1, z2, …, zq می نيمم شوند.

كاربردهای طراحی آزمايش:

نتايج فرآيند را اصلاح می‌کند. (ميانگين دلخواه)
تغييرپذيری را كاهش می‌دهد.
زمان تكوين را كاهش می‌دهد.
كل هزينه را كاهش می‌دهد.

مراحل انجام طراحی آزمايش طرح‌های عاملی:

فرآيندی كه بايد موردمطالعه قرار گيرد را تعريف كنيد.
متغير(های) پاسخ را تعيين كنيد.
دقت و صحت اندازه‌گیری را تعيين كنيد.
عامل‌های اوليه براي بررسی را تعيين كنيد.
سطوح عامل‌های انتخاب‌شده را تعيين كنيد.
طرح آزمايش را انتخاب كنيد.
برنامه‌ای براي كنترل متغيرهای خارجی تهيه كنيد.
آزمايش را بر حسب طرح انتخاب‌شده انجام دهيد.
نتايج را تجزيه و تحليل و نتيجه گري نماييد.
فرايند جديد را صحه‌گذاری و مكتوب نماييد.

انواع روش‌های طراحی آزمايش:

يك عامل در يك زمان – One Factor at a time
چند عامل در يك زمان – Multi Factor at a time
طرح عاملی كامل (فاكتوريل) – Full Factorial Design
طرح عاملی كسری – Fractional Factorial Design

برای آشنایی بیشتر، این دوره آموزشی را به شما پیشنهاد می کنیم:

دوره آموزشی طراحی آزمایش ها

اگر مایلید جدیدترین اخبار دوره‌ها و پیشنهادهای ویژه را از طریق ایمیل دریافت کنید، فرم زیر را تکمیل کنید:

لطفا چند لحظه منتظر بمانید ...

تبریک! ثبت‌نام شما با موفقیت انجام شد!